Τι μπορεί να σάς Κατασχέσει η Εφορία και Ποιά είναι τα Δικαιώματά σας
Τι μπορεί να σας κατασχέσει η εφορία εάν δεν πληρώσετε εγκαίρως τις οφειλές σας, ακόμη και μικροποσά
Οι αλλαγές που έγιναν πρόσφατα στο νόμο για τις κατασχέσεις λόγων οφειλών προς το Δημόσιο, διατηρούν την προστασία μόνο για μισθούς, συντάξεις και κοινωνικά βοηθήματα μέχρι 1.000 ευρώ το μήνα και για καταθέσεις με υπόλοιπο 1.250 ευρώ σε ένα μόνο λογαριασμό κάθε οφειλέτη. Ταυτόχρονα επέτρεψαν στην εφορία να κατάσχει μεγαλύτερα ποσά από εισοδήματα και καταθέσεις.
Διαβάστε περισσότερα για τις «παγίδες» που ισχύουν με τη νέα νομοθεσία και την κατάργηση της διάταξης που απαγόρευε την κατάσχεση εντός 24 ωρών από την κατάθεση στο λογαριασμό
Για το σκοπό αυτό, μάλιστα, οι φορολογικές αρχές εφαρμόζουν διαδικασίες-εξπρές, με τη βοήθεια τις σύγχρονης τεχνολογίας.
H ισχύουσα νομοθεσία για τις κατασχέσεις κρύβει πολλές παγίδες για τους οφειλέτες του Δημοσίου. Ας τις δούμε αναλυτικά:
1) Η Εφορία δικαιούται να κατάσχει ακίνητο για ληξιπρόθεσμο χρέος άνω των 500 ευρώ!
Αν οφείλετε στο Δημόσιο οποιοδήποτε ποσό πάνω από 500 ευρώ (π.χ. ένα ποσό της τάξεως των 550 ή των 600 ή των 1.000 ευρώ) και δεν έχετε καταθέσεις στις τράπεζες ούτε κάποια έσοδα ή εισοδήματα ή κινητά περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να κατασχεθούν για να αποπληρωθεί η οφειλή σας, τότε υπάρχει πιθανότητα μια … ωραία πρωία να πληροφορηθείτε ότι εκδόθηκε εντολή για κατάσχεση του σπιτιού σας ή κάποιου άλλου ακινήτου που κατέχετε! Μπορεί να φαίνεται παράλογο, αλλά η Εφορία έχει δικαίωμα – ακόμη και τώρα που υποτίθεται ότι αυξήθηκε η προστασία σας από τις κατασχέσεις – να δεσμεύσει και να κατάσχει ένα ακίνητό σας για ένα πολύ χαμηλό χρέος! Το «γράμμα» του νόμου προβλέπει ότι για ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο άνω των 500 ευρώ δύνανται να επιβληθούν όλα τα εναλλακτικά αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, συμπεριλαμβανομένων και των κατασχέσεων ακινήτων! Δηλαδή για ένα χρέος 600 ευρώ μπορεί η Εφορία να ζητήσει κατάσχεση ακινήτου! Μέχρι και πριν από 1,5 περίπου μήνα και συγκεκριμένα μέχρι τις 6 Απριλίου το όριο ληξιπρόθεσμων οφειλών μέχρι το οποίο δεν επιτρεπόταν κατασχέσεις ακινήτων ήταν 300 ευρώ, αλλά από τις 7 Απριλίου αυξήθηκε στα 500 ευρώ. Συνεπώς, ο κίνδυνος να μπλέξετε σε περιπέτειες με την ακίνητη περιουσία σας αν χρωστάτε πάνω από 500 ευρώ στο Δημόσιο και δεν τα ‘χετε πληρώσει εμπρόθεσμα εξακολουθεί να υπάρχει, έστω κι αν οι πιθανότητες να τον αντιμετωπίσετε είναι μικρές.
2) Η Εφορία μπορεί να προχωρήσει σε κατάσχεση αυτοκινήτου, σκάφους ή οποιουδήποτε άλλου κινητού περιουσιακού στοιχείου κατέχετε, εφόσον χρωστάτε πάνω από 500 ευρώ.
Το όριο ληξιπρόθεσμων οφειλών μέχρι το οποίο δεν επιτρέπονται κατασχέσεις ακινήτων – και το οποίο αυξήθηκε πρόσφατα από τα 300 στα 500 ευρώ – ισχύει και για κατασχέσεις κινητών περιουσιακών στοιχείων. Συνεπώς, για ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο άνω των 500 ευρώ επιτρέπεται στις φορολογικές αρχές να κατάσχουν οποιαδήποτε κινητά περιουσιακά στοιχεία των οφειλετών. Επιτρέπεται δηλαδή η κατάσχεση ενός Ι.Χ. αυτοκινήτου ή μιας βάρκας ή ενός σκάφους αναψυχής για χρέος 550 ή 600 ή 1.000 ευρώ ή οποιουδήποτε άλλου ποσού άνω των 500 ευρώ.
Μισθοί, εφάπαξ, ενοίκια, έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων
3) Για οποιοδήποτε ποσό ληξιπρόθεσμης οφειλής προς το Δημόσιο η Εφορία έχει πλέον το δικαίωμα να κατάσχει τα ακόλουθα ποσά που τυχόν δικαιούται να εισπράξει ο οφειλέτης:
α) Από ποσά μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων άνω των 1.000 και έως 1.500 ευρώ το μήνα επιτρέπεται η κατάσχεση στα χέρια του εργοδότη ή του ασφαλιστικού ταμείου ποσοστού 50% επί του τμήματος πάνω από τα 1.000 και μέχρι τα 1.500 ευρώ, ενώ από ποσά άνω των 1.500 ευρώ το μήνα επιτρέπεται η κατάσχεση στα χέρια του εργοδότη ή του ασφαλιστικού ταμείου του συνόλου του υπερβάλλοντος των 1.500 ευρώ ποσού αντί του 25% που ίσχυε μέχρι πρότινος.
β) Το ¼ οποιουδήποτε άλλου ασφαλιστικού βοηθήματος καταβάλλεται περιοδικά στον οφειλέτη, εφόσον αυτό υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση το ποσό που απομένει μετά την κατάσχεση δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο των 1.000 ευρώ.
γ) Το 1/5 των καταβαλλόμενων ημερομισθίων.
δ) Το ½ του εφάπαξ που καταβάλλεται από οποιοδήποτε ασφαλιστικό ταμείο, λόγω εξόδου από την υπηρεσία ή το επάγγελμα.
ε) Έως και το 100% των ενοικίων των οποίων επίκειται η είσπραξη, εφόσον ο οφειλέτης δικαιούται να λαμβάνει τέτοια εισοδήματα.
στ) Έως και το 100% των πάσης φύσεως αποζημιώσεων (π.χ. για απόλυση του οφειλέτη από την εργασία ή για ζημιά που υπέστη κάποιο ασφαλισμένο περιουσιακό στοιχείο του κ.λπ.)
ζ) Έως και το 100% των πάσης φύσεως εισπράξεων από πωλήσεις προϊόντων ή οποιονδήποτε άλλων πραγμάτων (π.χ. ακινήτων, ΙΧ αυτοκινήτων, σκαφών κ.λπ.).
Οι κατασχέσεις των παραπάνω ποσών επιτρέπεται να γίνονται πριν την καταβολή τους στους δικαιούχους-οφειλέτες του Δημοσίου, δηλαδή ενώ τα ποσά αυτά βρίσκονται ακόμη στα χέρια εκείνων που πρόκειται να τα καταβάλουν (στα χέρια τρίτων, δηλαδή στα χέρια των εργοδοτών αν πρόκειται για μισθούς ή των ασφαλιστικών ταμείων αν πρόκειται για συντάξεις ή άλλες παροχές ή στα χέρια των ενοικιαστών αν πρόκειται για ενοίκια ή στα χέρια των αγοραστών αν πρόκειται για ποσά από πωλήσεις κ.λπ.).
Καταθέσεις
4) Για οποιοδήποτε ποσό ληξιπρόθεσμου χρέους προς το Δημόσιο η Εφορία έχει δικαίωμα να κατάσχει ποσά από τις καταθέσεις του οφειλέτη στις τράπεζες. Εξαιρούνται τα ακόλουθα ποσά:
α) Μισθοί, συντάξεις και λοιπά βοηθήματα καταβαλλόμενα τακτικά από ασφαλιστικά ταμεία, εφόσον έχουν κατατεθεί σε έναν συγκεκριμένο λογαριασμό μισθοδοσίας, ο οποίος έχει δηλωθεί ηλεκτρονικά από τον οφειλέτη, στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων του υπουργείου Οικονομικών. Στην περίπτωση αυτή ισχύει ακατάσχετο όριο 1.250 ευρώ.
β) Ορισμένα κοινωνικά επιδόματα, όπως το επίδομα ανεργίας που καταβάλλεται από τον ΟΑΕΔ, τα επιδόματα τέκνων και τα ειδικά επιδόματα τριτέκνων και πολυτέκνων, που καταβάλλονται από τον ΟΓΑ. Για να μην κατασχεθούν τα ποσά αυτά ενόσω βρίσκονται κατατεθειμένα σε τραπεζικό λογαριασμό του οφειλέτη, θα πρέπει να μην υπερβαίνουν τα 1.000 ευρώ και ο λογαριασμός στον οποίο έχουν κατατεθεί να έχει δηλωθεί ηλεκτρονικά από τον οφειλέτη, στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων του υπουργείου Οικονομικών, ως «ο ένας και μοναδικός λογαριασμός για τον οποίο ισχύει ακατάσχετο όριο καταθέσεων μέχρι 1.500 ευρώ».
γ) Οποιασδήποτε άλλης προέλευσης χρηματικό υπόλοιπο μέχρι 1.250 ευρώ υπάρχει σε τραπεζικό λογαριασμό που έχει δηλωθεί από τον οφειλέτη ως ο «ένας και μοναδικός λογαριασμός για τον οποίο ισχύει ακατάσχετο όριο καταθέσεων μέχρι 1250 ευρώ.
Ποια είναι τα δικαιώματά σας
Την δυνατότητα κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων και οικονομικών απαιτήσεων των φορολογουμένων που δεν έχουν πληρώσει εμπρόθεσμα τα χρέη τους προς το Δημόσιο και δεν τα έχουν ρυθμίσει σε δόσεις έχει η Φορολογική Διοίκηση της χώρας. Tο δικαίωμά της αυτό όμως υπόκειται σε περιορισμούς και όρια.
Ο Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων δίνει το δικαίωμα στο κράτος να κατάσχει και να διενεργήσει πλειστηριασμό ακόμη και στην πρώτη κατοικία ενός φορολογούμενου εφόσον αυτός οφείλει στο Δημόσιο ληξιπρόθεσμο χρέος άνω των 500 ευρώ!
Αν όμως ο οφειλέτης προλάβει πριν τον πλειστηριασμό να ρυθμίσει το χρέος του σε δόσεις, τότε γλιτώνει την απώλεια του σπιτιού του, αλλά δεν παύει να ζει υπό την απειλή μιας νέας κατάσχεσης εφόσον κάποια στιγμή δεν καταφέρει να πληρώσει εγκαίρως μία ή περισσότερες δόσεις της οφειλής του.
Επιπλέον, κάθε φορολογούμενος που χρωστά ληξιπρόθεσμη οφειλή στο Δημόσιο προστατεύεται από το μέτρο της κατάσχεσης για ποσό μέχρι 1.500 ευρώ που έχει κατατεθειμένο σε έναν τραπεζικό λογαριασμό του, καθώς επίσης και για το μηνιαίο ποσό του μισθού ή της σύνταξής του μέχρι το όριο των 1.500 ευρώ. Εξάλλου, κατάσχεση μπορεί να επιβληθεί μόνο στο ¼ μισθού ή σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.500 ευρώ το μήνα υπό τον πρόσθετο περιορισμό ότι το ποσό που θα απομείνει στον οφειλέτη μετά την κατάσχεση δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 1.500 ευρώ.
Αναλυτικά, οι ισχύουσες διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) προβλέπουν τα εξής για το μέτρο των κατασχέσεων:
Τι μπορεί να κατασχεθεί
1) Για την είσπραξη των ληξιπροθέσμων χρεών προς το Δημόσιο που δεν έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση μπορεί να ληφθούν μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, κατά την κρίση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ή άλλης υπηρεσίας που είναι αρμόδια για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής. Τα μέτρα αυτά προβλέπονται στο άρθρο 9 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και είναι:
α) κατάσχεση κινητών περιουσιακών στοιχείων στα χέρια του οφειλέτη, δηλαδή Ι.Χ. αυτοκινήτων, δικύκλων, σκαφών αναψυχής κ.λπ.
β) κατάσχεση κινητών περιουσιακών στοιχείων και χρηματικών απαιτήσεων του οφειλέτη που βρίσκονται στα χέρια τρίτων, δηλαδή μισθών, συντάξεων, ενοικίων, επιδοτήσεων, εφάπαξ βοηθημάτων, απαιτήσεων από πελάτες κ.λπ.,
γ) κατάσχεση ακινήτων περιουσιακών στοιχείων.
Πότε θα ειδοποιηθείτε και πότε όχι
2) Σε περίπτωση κατά την οποία επιλέγεται να ληφθεί το μέτρο της κατάσχεσης ακινήτου ή κινητού περιουσιακού στοιχείου, η Φορολογική Διοίκηση πριν από τη διενέργεια οποιασδήποτε πράξης αναγκαστικής εκτέλεσης πρέπει να κοινοποιήσει στον οφειλέτη ατομική ειδοποίηση με την οποία του υπενθυμίζει την υποχρέωση καταβολής της οφειλής και των συσσωρευμένων τόκων υπερημερίας και προστίμων και του δίνει χρονικό περιθώριο για την ολοσχερή εξόφληση του χρέους ή την υπαγωγή του σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής.
3) Η κατάσχεση χρηματικών απαιτήσεων του οφειλέτη στα χέρια τρίτων, δηλαδή η κατάσχεση μισθών, συντάξεων, ενοικίων, επιδοτήσεων, εφάπαξ βοηθημάτων, απαιτήσεων από πελάτες κ.λπ., γίνεται χωρίς καμία προειδοποίηση του οφειλέτη.
Το όριο των 1.500 ευρώ
4) Για κάθε οφειλέτη του Δημοσίου ισχύει ακατάσχετο όριο 1.500 ευρώ όσον αφορά στα ποσά των καταθέσεών του σε έναν λογαριασμό που έχει ανοίξει σε ένα μόνο τραπεζικό ίδρυμα. Ωστόσο, για να ισχύσει το ακατάσχετο αυτό όριο, ο οφειλέτης θα πρέπει να γνωστοποιήσει στο υπουργείο Οικονομικών τον συγκεκριμένο τραπεζικό λογαριασμό του, υποβάλλοντας ηλεκτρονικά σχετική δήλωση στο σύστημα ΤAXISNET. Εφόσον ο οφειλέτης έχει τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο πιστώνονται κάθε μήνα ποσά μισθών ή συντάξεων ή άλλων ασφαλιστικών βοηθημάτων οφείλει να γνωστοποιήσει αυτό το λογαριασμό στο υπουργείο Οικονομικών, ώστε να μην κατάσχονται από αυτόν υπόλοιπα χαμηλότερα των 1.500 ευρώ.
5) Το ακατάσχετο όριο μηνιαίου μισθού, μηνιαίας σύνταξης ή οποιουδήποτε άλλου ασφαλιστικού βοηθήματος ανέρχεται στο ποσό των 1.500 ευρώ. Δηλαδή, η Φορολογική Διοίκηση δεν μπορεί να ζητήσει κατάσχεση μισθού, σύνταξης ή οποιουδήποτε άλλου ασφαλιστικού βοηθήματος στα χέρια του εργοδότη ή του ασφαλιστικού ταμείου, εφόσον το ποσό αυτό δεν υπερβαίνει τα 1.500 ευρώ το μήνα. Σε περίπτωση μηνιαίου μισθού ή μηνιαίας σύνταξης ή άλλου μηνιαίου ασφαλιστικού βοηθήματος που υπερβαίνει τα 1.500 ευρώ, επιτρέπεται η κατάσχεση του ¼ του συγκεκριμένου ποσού, όμως το εναπομένον μετά την κατάσχεση ποσό δεν επιτρέπεται να είναι κατώτερο των 1.500 ευρώ. Αν δηλαδή κάποιος οφειλέτης του Δημοσίου εισπράττει μισθό 1.600 ευρώ το μήνα, η Εφορία δεν μπορεί να του κατάσχει κάθε μήνα το ¼ του ποσού των 1.600 ευρώ, δηλαδή 400 ευρώ, αλλά μόνο 100 ευρώ, καθώς το ποσό που πρέπει να απομένει κάθε μήνα στον οφειλέτη μετά την κατάσχεση δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο των 1.500 ευρώ.
6) Δεν επιτρέπεται η κατάσχεση ακινήτων και κινητών περιουσιακών στοιχείων οφειλετών του Δημοσίου, στις περιπτώσεις που τα ληξιπρόθεσμα χρέη τους προς το Δημόσιο δεν υπερβαίνουν τα 500 ευρώ. Στο όριο των 500 ευρώ δεν περιλαμβάνονται οι προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, οι τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής ή και τα πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής.
Για όσους οφείλουν μέχρι 500 ευρώ, το μόνο μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης που μπορεί να ληφθεί είναι η κατάσχεση οικονομικών απαιτήσεων στα χέρια τρίτων (καταθέσεων, μισθών, συντάξεων, ενοικίων, επιδοτήσεων, αποζημιώσεων και λοιπών εσόδων ή εισοδημάτων).
Για τις καταθέσεις
7) Επιτρέπονται οι κατασχέσεις ποσών από καταθέσεις με τη διαδικασία της ηλεκτρονικής αποστολής των κατασχετηρίων προς τις τράπεζες, ακόμη και για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο από 0,01 έως και 50 ευρώ. Αντιθέτως δεν επιτρέπονται κατασχέσεις καταθέσεων με έντυπα κατασχετήρια ούτε κατασχέσεις οποιωνδήποτε άλλων οικονομικών απαιτήσεων στα χέρια τρίτων σε περιπτώσεις οφειλετών που χρωστούν μέχρι 50 ευρώ.
Πλειστηριασμοί
8) Η έκθεση κατάσχεσης επί ακινήτου ή κινητού περιουσαικού στοιχείου δεν σημαίνει αυτόματα και πλειστηριασμό. Μετά την επιβολή κατάσχεσης κινητού ή ακινήτου, ο Προϊστάμενος της αρμόδιας για την επιδίωξη της είσπραξης της οφειλής Υπηρεσίας εκδίδει πρόγραμμα πλειστηριασμού, στο οποίο ορίζεται η ημερομηνία διενέργειάς του, εντός συγκεκριμένης συντόμου προθεσμίας.
Εν τω μεταξύ ο οφειλέτης του Δημοσίου μπορεί, μετά από αίτησή του να υπαχθεί σε πρόγραμμα ρύθμισης για την τμηματική καταβολή των οφειλών του σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες νομοθετικές ρυθμίσεις, επιτυγχάνοντας και την αναστολή εκτέλεσης του πλειστηριασμού.
9) Η κυριότητα πλειστηριασθέντος ακινήτου μεταβιβάζεται στον υπερθεματιστή μετά τη μεταγραφή της περίληψης της έκθεσης κατακύρωσης στο οικείο υποθηκοφυλακείο ή κτηματολογικό γραφείο όπου υφίσταται. Μέχρι τότε η κυριότητα του ακινήτου παραμένει στον έως τότε κύριο του ακινήτου.
10) Μετά την επιβολή από το Δημόσιο ή από οποιονδήποτε τρίτο κατάσχεσης σε ακίνητο, μπορεί να επιβληθεί κι άλλη κατάσχεση για οφειλές προς το Δημόσιο στο ίδιο ακίνητο.
Άρση κατάσχεσης
11) Η άρση κατάσχεσης και η εξάλειψη υποθήκης επί ακινήτου για χρέη προς το Δημόσιο είναι δυνατή μετά την εξόφληση ή τη διαγραφή του χρέους για το οποίο επιβλήθηκε το μέτρο ή μετά την έκδοση απόφασης από το αρμόδιο όργανο με συγκεκριμένους κατά περίπτωση, όρους αποδέσμευσης.
